Asbest Söküm Uzmanı Kimdir? Türkiye’de Görevleri, Yetkileri ve Önemi
- 5 Mar
- 2 dakikada okunur
Asbest, geçmişte birçok yapı malzemesinde kullanılan ancak günümüzde ciddi sağlık riskleri nedeniyle yasaklanan tehlikeli bir mineraldir. Bu nedenle asbest içeren yapıların sökülmesi ve bertaraf edilmesi sadece eğitimli ve yetkili kişiler tarafından yapılmalıdır. Bu işi gerçekleştiren profesyonellere Asbest Söküm Uzmanı denir.
Türkiye’de asbestle ilgili çalışmalar, çalışan sağlığı ve çevre güvenliği açısından sıkı mevzuatlarla düzenlenmiştir. Bu yazıda asbest söküm uzmanının kim olduğunu, görevlerini, nasıl yetki alındığını ve neden hayati önem taşıdığını detaylı olarak açıklıyoruz.
Asbest Söküm Uzmanı Nedir?
Asbest söküm uzmanı; asbest içeren malzemelerin güvenli şekilde sökülmesi, paketlenmesi, taşınması ve bertaraf edilmesi süreçlerini planlayan, yöneten ve denetleyen yetkili teknik personeldir.
Türkiye’de asbest söküm çalışmaları “Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik” kapsamında yürütülmektedir. Bu yönetmeliğe göre asbest içeren yapıların söküm işlemleri uzman gözetiminde yapılmak zorundadır.
Bu uzmanlar hem çalışanların sağlığını korur hem de çevreye asbest liflerinin yayılmasını engeller.
Asbest Söküm Uzmanının Görevleri
Bir asbest söküm uzmanının görevleri oldukça kapsamlıdır. Başlıca görevleri şunlardır:
1. Asbest Tespiti ve Risk Değerlendirmesi
Söküm yapılacak yapıda asbest bulunup bulunmadığını analiz eder veya analiz sürecini yönetir.
2. Söküm Planı Hazırlamak
Asbestin bulunduğu alanlarda uygulanacak güvenli söküm yöntemlerini belirler ve bir asbest söküm planı hazırlar.
3. Çalışma Alanının Güvenliğini Sağlamak
Söküm yapılacak alanın izolasyonu, negatif basınç sistemleri ve kişisel koruyucu donanımların kullanılmasını sağlar.
4. Çalışanların Eğitimi ve Denetimi
Söküm çalışanlarının doğru tekniklerle çalışmasını sağlar ve iş güvenliği kurallarına uyulup uyulmadığını denetler.
5. Atık Yönetimi
Sökülen asbestli malzemelerin uygun şekilde paketlenmesini, etiketlenmesini ve lisanslı bertaraf tesislerine gönderilmesini sağlar.
6. Resmi Bildirimler
Çalışma başlamadan önce ilgili kurumlara gerekli bildirimlerin yapılmasını sağlar.
Türkiye’de Asbest Söküm Uzmanı Nasıl Olunur?
Türkiye’de asbest söküm uzmanı olabilmek için belirli eğitimleri almak ve sertifika sahibi olmak gerekir.
Genel olarak süreç şu şekildedir:
Çalışma Bakanlığının düzenlediği eğitimlere katılmak
Asbest söküm uzmanlığı sınavına katılmak
Sertifika almak
Yetkili asbest söküm firmalarında görev almak
Bu eğitimlerde şu konular öğretilir:
Asbest türleri
Sağlık etkileri
Güvenli söküm teknikleri
Atık yönetimi
İş güvenliği uygulamaları
Asbest Neden Tehlikelidir?
Asbest lifleri solunduğunda akciğerlerde birikir ve yıllar sonra ciddi hastalıklara yol açabilir.
Başlıca asbest kaynaklı hastalıklar:
Mezotelyoma
Akciğer kanseri
Asbestozis
Akciğer zarında kalınlaşma
Bu hastalıkların çoğu 20-40 yıl sonra ortaya çıkabilir, bu nedenle asbestle çalışmalarda uzman kontrolü hayati önem taşır.
Asbest Söküm Uzmanının Önemi
Asbest sökümü yanlış yapıldığında lifler havaya karışarak hem çalışanlar hem de çevrede yaşayan insanlar için büyük bir sağlık tehdidi oluşturur.
Yetkili bir asbest söküm uzmanı sayesinde:
Lif yayılımı kontrol altına alınır
Çalışanların sağlığı korunur
Çevre kirlenmesi önlenir
Mevzuata uygun çalışma yapılır
Bu nedenle Türkiye’de asbest söküm çalışmaları uzman denetimi olmadan yapılamaz.
Türkiye’de Asbest Sorunu
Türkiye’de özellikle 2013 öncesi yapılarda asbest içeren birçok malzeme bulunmaktadır. Bunlar arasında:
Çatı kaplama malzemeleri
Boru izolasyonları
Asbestli çimento levhalar
Yer karoları
Fren balataları
Kentsel dönüşüm projeleri ile birlikte asbest söküm uzmanlarının önemi giderek artmaktadır.
Sonuç
Asbest söküm uzmanları, insan sağlığını ve çevreyi koruyan kritik bir meslek grubudur. Özellikle kentsel dönüşüm, yıkım ve renovasyon çalışmalarında uzman kontrolü olmadan yapılan müdahaleler ciddi sağlık riskleri oluşturabilir.
Bu nedenle asbest içeren yapılarda yapılacak her türlü işlem yetkili asbest söküm uzmanları ve lisanslı firmalar tarafından gerçekleştirilmelidir.
Yorumlar